YATIRIMLARIN VE İSTİHDAMIN TEŞVİKİ İLE BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN
Kanun No. 5084
Kabul Tarihi : 29.1.2004
Amaç
MADDE 1.- Bu Kanunun amacı; bazı illerde vergi ve sigorta primi teşvikleri uygulamak, enerji desteği sağlamak ve yatırımlara bedelsiz arsa ve arazi temin etmek suretiyle yatırımları ve istihdam imkanlarını artırmaktır.
Kapsam
MADDE 2.- Bu Kanun;
a) Vergi ve sigorta primi teşvikleri ile enerji desteği açısından Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına gayrisafi yurt içi hasıla tutarı 1500 ABD Doları veya daha az olan illeri,
b) Bedelsiz arsa ve arazi temini açısından (a) bendindeki iller ile kalkınmada öncelikli yöreler kapsamındaki diğer illeri,
Kapsar.
Gelir vergisi stopajı teşviki
MADDE 3.- 31.12.2008 tarihine kadar uygulanmak üzere, 2 nci maddenin (a) bendi kapsamındaki illerde, 1.10.2003 tarihinden itibaren yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu iş yerlerinde çalıştırdıkları işçiler ile 1.10.2003 tarihinden önce işe başlamış olan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin bu tarihten önce ilgili idareye vermiş oldukları en son dört aylık sigorta prim bordrolarında bildirdikleri işçi sayısına ilave olarak yeni işe aldıkları ve bu iş yerlerinde fiilen çalıştırdıkları işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan gelir vergisinin organize sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamı, diğer yerlerdeki iş yerleri için % 80'i, verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilir.
Terkin edilecek tutar, yeni işe alınan işçi sayısı ile asgari ücret üzerinden ödenmesi gereken verginin çarpımı sonucu bulunacak tutarın organize sanayi ve endüstri bölgelerindeki iş yerlerinde tamamını, diğer yerlerdeki iş yerlerinde ise % 80'ini aşamaz.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.
Sigorta primi işveren paylarında teşvik
MADDE 4.- 31.12.2008 tarihine kadar uygulanmak üzere, 2 nci maddenin (a) bendi kapsamındaki illerde, 1.10.2003 tarihinden itibaren yeni işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, bu iş yerlerinde çalıştırdıkları işçiler ile 1.10.2003 tarihinden önce işe başlamış olan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin bu tarihten önce ilgili idareye vermiş oldukları en son dört aylık sigorta prim bordrolarında bildirdikleri işçi sayısına ilave olarak yeni işe aldıkları ve bu iş yerlerinde fiilen çalıştırdıkları işçiler için, 17.7.1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 72 ve 73 üncü maddeleri uyarınca prime esas kazançları üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin işveren hissesinin organize sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için tamamı, diğer yerlerdeki iş yerleri için % 80'i Hazinece karşılanır.
Hazinece karşılanacak tutar, organize sanayi ve endüstri bölgelerindeki iş yerleri için 506 sayılı Kanunun 78 inci maddesi uyarınca belirlenen kazanç alt sınırına göre hesaplanan işveren hissesi prim tutarını, diğer yerlerdeki iş yerleri için 506 sayılı Kanunun 78 inci maddesi uyarınca belirlenen kazanç alt sınırına göre hesaplanan işveren hissesi prim tutarının % 80'ini aşamaz.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlıkça müştereken belirlenir.
Bedelsiz yatırım yeri tahsisi
MADDE 5.- Bu Kanunun 2 nci maddesinin (b) bendi kapsamındaki illerde en az on kişilik istihdam öngören yatırımlara girişen gerçek veya tüzel kişilere; Hazineye, katma bütçeli kuruluşlara, belediyelere veya il özel idarelerine ait arazi veya arsaların mülkiyeti bedelsiz olarak devredilebilir. Ancak, organize sanayi veya endüstri bölgelerinde yer alabilecek yatırımlar için bu bölgelerde tahsis edilecek boş parsel bulunmaması şartı aranır. Devre konu taşınmaz üzerindeki kamuya ait bina ve müştemilatı, 29.7.1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca binalar için arsa payı hariç hesaplanan vergi değeri üzerinden devredilir.
Devir konusu arazi veya arsaların, imar planları yoksa, bunların imar planları öncelikle yapılır.
İstihdam edilecek işçi sayısına, yatırımın faaliyete geçmesi tarihinden itibaren beş yıl süre ile uyulması zorunludur.
Devredilen arazi veya arsaların tapu kaydına; Hazinece, katma bütçeli kuruluşlarca, belediyelerce veya il özel idarelerince bedelsiz olarak devir olunduğu, devir amaç ve koşullarına, devir alan gerçek veya tüzel kişilerin uymak zorunda olduğuna dair şerh konulur. Bu madde kapsamında belirlenmiş şartlara uyulmuş olması kaydıyla, talep üzerine, tapu kaydındaki şerh terkin edilir. Devredilen arazi veya arsa üzerindeki toplam yatırımın yarısından fazlasının tamamlanmış olması ve yatırımcının talep etmesi halinde, devredilen arazi veya arsanın rayiç bedeli tahsil edilerek tapu kayıtlarındaki şerh terkin edilir.
Yatırımcının, bu madde kapsamında belirlenen şartlara uymadığının veya öngörülen sürede yatırımın tamamlanmadığının tespiti halinde, herhangi bir yargı kararı aranmaksızın taşınmaz, üzerindeki muhdesat ile birlikte Hazine, katma bütçeli kuruluşlar, belediyeler veya il özel idareleri adına kaydolunur.
Bu maddenin uygulanması ile ilgili istihdam, yatırıma başlama ve tamamlama süresi, devredilen taşınmazın teminat olarak gösterilmesi, miktar ve devir veya satış koşulları ile diğer usul ve esaslar, Bakanlar Kurulu kararı ile çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.
Enerji desteği
MADDE 6.- 31.12.2008 tarihine kadar uygulanmak üzere, 2 nci maddenin (a) bendi kapsamındaki illerde, 1.10.2003 tarihinden itibaren imalat sanayi, madencilik, hayvancılık (su ürünleri yetiştiriciliği ve tavukçuluk dahil), seracılık, soğuk hava deposu, turizm konaklama tesisi, eğitim veya sağlık alanında faaliyete geçen, fiilen ve sürekli olarak asgari on işçi çalıştıran işletmelerin elektrik enerjisi giderlerinin % 20'si Hazinece karşılanır. Bu orana ondan sonraki her bir işçi için 0,5 puan eklenir. Hazinece karşılanacak oran, organize sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu bulunan işletmeler için % 50'yi, diğer alanlarda kurulu bulunan işletmeler için % 40'ı geçemez.
1.10.2003 tarihinden önce birinci fıkrada belirtilen konularda faaliyete geçmiş olan işletmeler, bu maddenin yürürlük tarihini müteakip 1.10.2003 tarihinden önce ilgili idareye vermiş oldukları en son dört aylık sigorta prim bordrolarında bildirdikleri işçi sayılarını fiilen ve sürekli olarak en az % 20 oranında artırmaları ve asgari on işçi çalıştırmaları koşuluyla % 20 oranında enerji desteğinden yararlanır. Bundan sonraki her bir işçi için destek oranı 0,5 puan artırılır. Yararlanılabilecek destek oranı organize sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu bulunan işletmeler için % 50'yi, diğer alanlarda kurulu bulunan işletmeler için % 40'ı geçemez.
Fiilen ve sürekli olarak çalıştırılan işçi sayısının tespitinde, bir takvim yılının en az 3/4'ünde çalıştırılmış işçi sayısı esas alınır. Yıl içinde faaliyete başlanmış olması halinde, faaliyette bulunulan süre dikkate alınır.
Bu maddenin uygulanmasına yönelik asgari kapasiteleri belirlemeye Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığı, enerji giderlerinin iadesine ilişkin süreleri tespit etmeye, iadeyi nakden veya mahsuben yaptırmaya ve uygulamanın usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlık müştereken yetkilidir.
Çeşitli hükümler
MADDE 7.- Bu Kanunun uygulanmasında:
a) 8.9.1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4.1.2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine tabi olan hizmet ve yapım işlerinin gerçekleştirilmesine yönelik faaliyetler hakkında 3, 4 ve 6 ncı madde hükümleri uygulanmaz.
b) 21.1.1998 tarihli ve 4325 sayılı Olağanüstü Hal Bölgesinde ve Kalkınmada Öncelikli Yörelerde İstihdam Yaratılması ve Yatırımların Teşvik Edilmesi ile 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 8 inci maddesi kapsamında bedelsiz olarak tahsis edilen arazi veya arsalara istinat ettiği mevzuat hükümleri uygulanır.
c) Mevcut ve faaliyette bulunan işletmelerin devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi veya nevi değiştirmesi gibi haller, 3, 4 ve 6 ncı maddelerin uygulamasında yeni işe başlama olarak değerlendirilmez.
d) Dört aylık sigorta prim bordrolarında bildirilen işçi sayısı olarak bordronun ilgili olduğu dönemin son ayına ilişkin işçi sayısı dikkate alınır. Kapsama dahil olan illerde bulunan iş yerleri dolayısıyla birden fazla bordro verilmesi durumunda işçi sayısı olarak, 6 ncı madde uygulamasında ilgili işkolu veya sektörde faaliyet gösteren işletmelere ilişkin bordrolardaki işçi sayısının toplamı dikkate alınır. Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad veya unvan veya bir iş birimi olarak açılması halinde, bu faaliyet ile ilgili olarak bu Kanun hükümleri uygulanmaz.
e) Yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması, şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi gibi ek bir kapasite ve istihdam artışına neden olmayan, sadece teşviklerden yararlanmak amacıyla yapılan işlemler, bu Kanunla getirilen teşviklerden yararlanamaz.
f) 4 üncü madde hükmüne göre Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz, 6 ncı madde kapsamında Hazinece karşılanılan enerji giderleri, iadenin yapıldığı dönemde gelir veya kurumlar vergisi matrahının tespitinde gelir olarak dikkate alınır.
g) Kamu işletmeleri hakkında 4 üncü madde hükmü uygulanmaz.
MADDE 8.- 6.6.1985 tarihli ve 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanununun 6 ncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Madde 6 .- Serbest bölgeler gümrük bölgesi dışında sayılır.
Bu bölgelerde gümrük ve kambiyo mükellefiyetine dair mevzuat hükümleri uygulanmaz.
Kullanıcıların tutmak zorunda oldukları defterler ile düzenleyecekleri belgelere ilişkin olarak, 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun hükümlerine bağımlı olmaksızın düzenleme yapmaya Maliye Bakanlığı yetkilidir.
İşleticiler ve kullanıcılar yatırım ve üretim safhalarında Bakanlar Kurulunca belirlenecek vergi dışı teşviklerden yararlandırılabilir.
MADDE 9.- 3218 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
GEÇİCİ MADDE 3.- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanuna göre kurulan serbest bölgelerde faaliyette bulunmak üzere ruhsat almış mükelleflerin;
a) Bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri dolayısıyla elde ettikleri kazançları, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla faaliyet ruhsatlarında belirtilen süre ile sınırlı olmak üzere gelir veya kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu istisnanın 31.12.1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin (b) alt bendi kapsamında yapılacak tevkifata etkisi yoktur.
b) Bu bölgelerde istihdam ettikleri personele ödedikleri ücretler 31.12.2008 tarihine kadar gelir vergisinden müstesnadır. Ancak, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla ruhsatlarında belirtilen süre 31.12.2008 tarihinden daha önceki bir tarihte sona eriyorsa, istisna uygulamasında ruhsatta yer alan sürenin bitiş tarihi dikkate alınır.
c) Bu bölgelerde gerçekleştirdikleri faaliyetleri ile ilgili olarak yaptıkları işlemler 31.12.2008 tarihine kadar her türlü vergi, resim ve harçtan müstesnadır.
Serbest bölgelerde faaliyette bulunan gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin bu bölgelerde imal ettikleri ürünlerin satışından elde ettikleri kazançları Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleştiği tarihi içeren yıllık vergileme döneminin sonuna kadar gelir veya kurumlar vergisinden müstesnadır. Bu istisnanın Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (6) numaralı bendinin (b) alt bendi kapsamında yapılacak tevkifata etkisi yoktur.
Yürürlükten kaldırılan hükümler
MADDE 10.- 12.4.2000 tarihli ve 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 14 üncü maddesinin son fıkrası ile 21.1.1998 tarihli ve 4325 sayılı Kanunun 8 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1.- Bu Kanunun 2 nci maddesinin (b) bendi kapsamındaki illerde bulunan ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığı kredisi kullanan organize sanayi bölgelerindeki tahsis edilmemiş parseller, organize sanayi bölgesinin yetkili organlarının karar almaları halinde gerçek veya tüzel kişilere, bedeli Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından organize sanayi bölgesine verilen krediden mahsup edilmek üzere bedelsiz olarak tahsis edilebilir.
Kanunun yayımı tarihinden önce bedelli olarak tahsis edilmiş parseller için ödemeler durdurulur ve kalan meblağ kredilerden mahsup edilir. Mahsup işlemleri, Hazine Müsteşarlığının uygun görüşü alınmak suretiyle Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca her organize sanayi bölgesi için tespit edilecek yılı metrekare fiyatı üzerinden yapılır.
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı kredisi kullanmamış ya da kredi borcunu ödemiş olan organize sanayi bölgelerinden de yetkili organlarının karar almaları halinde parsel tahsisi yapılabilir. Bu durumda tahsis edilen parsel bedeli, organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğine Hazinece ödenir. Bedel ödemeleri, Hazine Müsteşarlığının uygun görüşü alınmak suretiyle Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca her organize sanayi bölgesi için tespit edilecek yılı metrekare fiyatı üzerinden yapılır.
Organize sanayi bölgelerinde parsel tahsisine ilişkin uygulama, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süre için geçerlidir. Bu süre Bakanlar Kurulu kararı ile en fazla üç yıla kadar uzatılabilir.
Bu maddenin uygulanması ile ilgili istihdam, yatırıma başlama ve tamamlama süresi, tahsis ve devir işlemleri ile diğer hususlar Bakanlar Kurulu kararı ile çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
Yürürlük
MADDE 11.- Bu Kanunun 3, 4 ve 6 ncı maddeleri yayımını izleyen ay başında, diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 12.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
17 Nisan 2004 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 25436
Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Genel Tebliği
(Seri No:1)
29/1/2004 tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun da (1) yer alan gelir vergisi stopajı teşvikinin uygulanmasına yönelik açıklamalar bu tebliğin konusunu oluşturmaktadır.
1. Gelir Vergisi Stopajı Teşvikinin Amacı
5084 sayılı Kanunun amacı; bazı illerde vergi ve sigorta primi teşvikleri uygulamak, enerji desteği sağlamak ve yatırımlara bedelsiz arsa ve arazi temin etmek suretiyle yatırımları ve istihdam imkânlarını artırmaktır.
Bu kapsamda söz konusu Kanunun 3 üncü maddesinde yer alan gelir vergisi stopajı teşviki ile belirli bölgelerde ek istihdam sağlayan işverenlerin, bu istihdam nedeniyle hesaplanacak gelir vergisinin tamamının veya bir kısmının, kamu tarafından üstlenilmesi ve bu suretle istihdam üzerindeki yükün azaltılması amaçlanmıştır. Bu teşvik daha sonrada belirtileceği üzere, muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden gelir vergisinin kamu tarafından üstlenilecek tutarının terkin edilmesi suretiyle uygulanacaktır.
2. Gelir Vergisi Stopajı Teşvikinin Uygulanacağı İller
Gelir vergisi stopajı teşviki açısından kapsama Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına GSYİH tutarları 1500 ABD Doları veya daha az olan iller girmektedir.
Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına GSYİH tutarları dikkate alındığında kapsama aşağıdaki iller girmektedir.
İl
|
Fert Başına GSYİH($) |
İl
|
Fert Başına GSYİH($) |
İl
|
Fert Başına GSYİH($) |
Kırşehir |
1488 |
Osmaniye |
1157 |
Adıyaman |
918 |
Sinop |
1459 |
Düzce |
1142 |
Kars |
886 |
Giresun |
1443 |
Çankırı |
1136 |
Van |
859 |
Amasya |
1439 |
Siirt |
1111 |
Iğdır |
855 |
Uşak |
1436 |
Gümüşhane |
1075 |
Yozgat |
852 |
Malatya |
1417 |
Ordu |
1064 |
Ardahan |
842 |
Sivas |
1399 |
Erzurum |
1061 |
Hakkari |
836 |
Tokat |
1370 |
Bartın |
1061 |
Bingöl |
795 |
Diyarbakır |
1313 |
Bayburt |
1017 |
Bitlis |
646 |
Afyon |
1263 |
Şanlıurfa |
1008 |
Şırnak |
638 |
Batman |
1216 |
Mardin |
983 |
Muş |
578 |
Erzincan |
1158 |
Aksaray |
966 |
Ağrı |
568 |
2001 yılı sonrasında illerin fert başına GSYİH tutarları değişse de kapsamda bir değişiklik olmayacaktır.
3. Uygulamadan Yararlanacak Mükellefler
Gelir vergisi stopajı teşvikinden bir önceki bölümde belirtilen illerde;
- 1/10/2003 tarihinden sonra işe başlayan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri yarattıkları istihdam,
- 1/10/2003 tarihinden önce bölgede faaliyette bulunanlar yarattıkları ek istihdam,
ölçüsünde yararlanırlar.
Uygulamadan sadece gelir veya kurumlar vergisi mükellefi olanlar yararlanacaktır. Dolayısıyla, gelir veya kurumlar vergisine tabi olmayanlar bu teşvikten yararlanamayacaktır.
Kamu kurum ve kuruluşlarına ait iktisadi işletmeler kurumlar vergisi mükellefi olması koşuluyla bu teşvikten yararlanacaktır.
Teşvikin uygulanmasında faaliyet konusu ile tam veya dar mükellefiyet esasında vergilendirilmenin bir önemi bulunmamaktadır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine tâbi olan hizmet ve yapım işlerinin gerçekleştirilmesine yönelik faaliyetler ile ilgili olarak yaratılmış istihdam artışları nedeniyle gelir vergisi stopajı teşviki uygulanmayacaktır.
Bu kapsamda kamu kurum ve kuruluşlarınca 2886 ve 4734 sayılı Kanunlara göre ihalesi yapılan inşaat işleri (köprü, baraj, okul, kamu binası yapımı gibi) ile ulaşım, temizlik, güvenlik işleri gibi hizmet işleri teşvikten yararlanamayacaktır.
Devlet İhale Kanunu ile Kamu İhale Kanununa göre kamu kurum ve kuruluşlarınca ihalesi yapılan her türlü mal teslimi işlerinin gerçekleştirilmesine yönelik olarak Kanun kapsamına dahil illerde faaliyette bulunan işletmeler gerekli diğer koşulları sağlamaları halinde teşvikten yararlanabileceklerdir.
3.1. Yeni İşe Başlama Dolayısıyla Teşvikten Yararlanma
Bu Kanunun uygulaması bakımından yeni işe başlamaktan maksat, gelir veya kurumlar vergisi açısından ilk kez mükellefiyet tesisi veya kapsama dahil illerde yeni bir işyerinin kurulmasıdır.
Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine ait olup 1/10/2003 tarihinden önce faaliyeti durdurulan işletmelerin, bu tarihten sonra yeniden faaliyete geçirilmesi yeni işe başlama olarak kabul edilmez. Bunlar bir sonraki bölümde açıklanacağı üzere yarattıkları istihdam artışı ölçüsünde teşvikten yararlanacaklardır.
3.2. Ek İstihdam Artışı Dolayısıyla Teşvikten Yararlanma
Söz konusu bölgelerde 1/10/2003 tarihinden önce işe başlayanlar, 1/10/2003 tarihinden önce verdikleri en son dört aylık sigorta prim bordrosunda bildirdikleri işçi sayısına ilave olarak yeni işe aldıkları işçiler için (yarattıkları ek istihdam ölçüsünde) teşvikten yararlanabilecektir.
01/10/2003 tarihinden önce verilen en son dört aylık sigorta prim bordosu 2003 yılına ilişkin Mayıs, Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarını içeren "II.Dönem" bordrosudur. Ek bir istihdam yaratılıp yaratılmadığının tespitinde, bu bordroda Ağustos ayı ile ilgili olarak beyan edilen işçi sayısı dikkate alınacaktır. İşçi çalıştırılmaması nedeniyle bordro verme zorunluluğu bulunmadığı için bordronun verilmemiş olması halinde o işyeri için işçi çalıştırılmadığı kabul edilecektir. İşe alınan işçilerin tamamı ek istihdam olarak teşvik kapsamında değerlendirilecektir.
İşçi çalıştırılmış olmasına rağmen "II. Dönem" bordrosunun verilmemiş olması veya bordronun 1/10/2003 tarihinden sonra verilmiş olması halinde, 1/10/2003 tarihinden önce usulüne uygun olarak verilmiş olan en son dönem bordrosu dikkate alınacaktır.
Bir sonraki bölümde belirtileceği üzere mevcut istihdamın kaydırılmasına yönelik işlemler, ek bir kapasite ve istihdam artışına neden olmayacağından, 5084 sayılı Kanunla getirilen teşviklerden yararlanılamayacaktır. Bu kapsamda Kanunun 6 ncı maddesi uygulaması dışında, kapsama dahil olan ve olmayan illerde bulunan işyerleri dolayısıyla birden fazla bordro verilmesi durumunda işçi sayısı olarak bu bordrolardaki işçi sayısının toplamı dikkate alınacaktır.
3.3.Teşvikten Yararlanamayacak İşlemler
5084 sayılı Kanunun amacı, ülke genelinde istihdamın artırılması ve bu istihdamın ekonomik gelişmişlik düzeyi düşük olan yörelerde gerçekleştirilmesi suretiyle ülkemizdeki bölgelerarası gelişmişlik farklılıklarını azaltmaktır. Bu anlamda Kanun kapsamında olmayan bölgelerde var olan istihdamın Kanun kapsamındaki bölgelere veya kapsama dahil bölgelerde var olan istihdamın bölge içinde kaydırılmasına yönelik teşviklerden yararlanma amaçlı uygulamalar yeni işe başlama olarak kabul edilmeyecektir.
Bu kapsamda,
- Mevcut ve faaliyette bulunan işletmelerin devredilmesi, birleşmesi, bölünmesi veya nevi değiştirmesi,
- Mevcut bir işletmenin kapatılarak değişik bir ad veya unvan veya bir iş birimi olarak açılması,
- Yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması,
- Şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi,
gibi ek bir kapasite ve istihdam artışına neden olmayan işlemler sonucunda gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanılması mümkün bulunmamaktadır.
4. Fiilen Çalışma Zorunluluğu
Gelir vergisi stopajı teşviki sadece kapsama dahil illerde bulunan işyerlerinde fiilen çalıştırılan işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanacak gelir vergisi açısından geçerlidir. Bu işyerlerine ilişkin bordrolarda gösterilmiş olsa dahi fiilen bu işyerlerinde çalışmayan işçiler açısından teşvikten yararlanmak mümkün değildir.
İzin, hastalık ve benzeri nedenlerle işyerinde bulunulmaması halleri fiilen çalışmama olarak kabul edilmez.
5. Uygulamanın Başlama ve Sona Erme Tarihleri
5084 sayılı Kanunun gelir vergisi stopajı teşvikini düzenleyen 3 üncü maddesi 1/3/2004 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Bu bağlamda, uygulama ilk olarak 1/9/2003 tarihinden sonra işe alınmış olanların 2004 yılının Mart ayı ücretleri üzerinden hesaplanacak gelir vergisi için geçerli olacaktır.
Teşvik 31/12/2008 tarihine kadar uygulanacaktır. Dolayısıyla en son uygulama, 2008 yılının Aralık ayı ücretleri üzerinden hesaplanacak gelir vergisi için geçerli olacaktır.
6. Sağlanan Teşvik Tutarının Belirlenmesi
Daha öncede belirtildiği üzere, yeni istihdam sağlayan işverenlerin, bu istihdam nedeniyle hesaplanacak gelir vergisinin tamamının veya bir kısmının, verecekleri muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden gelir vergisinden terkin edilmesi suretiyle istihdam üzerindeki yükün (istihdamın işverene maliyetinin) azaltılması amaçlanmıştır.
Terkin edilecek tutar, organize sanayi veya endüstri bölgelerinde kurulu iş yerleri için hesaplanan tutarın tamamı, diğer yerlerdeki işyerleri için ise hesaplanan gelir vergisi tutarının %80'i olacaktır.
Bununla beraber terkin edilecek tutara ilişkin bir üst sınırlamaya da yapılan düzenlemede yer verilmiştir. Buna göre terkin edilecek tutar, yeni işe alınan işçi sayısı ile asgari ücret üzerinden ödenmesi gereken verginin çarpımı sonucu bulunacak tutarın organize sanayi ve endüstri bölgelerindeki iş yerlerinde tamamını, diğer yerlerdeki iş yerlerinde ise % 80'ini aşamayacaktır. Bu işlem çalıştırılan işçi bazında değil uygulamadan yararlanabilen işçi sayısı dikkate alınarak toplu olarak yapılacaktır.
Örnek: Kapsama dahil bir ildeki organize sanayi bölgesinde bulunan işyerinde öteden beri faaliyette bulunan mükellef, 1/10/2003 tarihinden önce vermiş olduğu en son dört aylık sigorta prim bordrosunun son ayında 30 işçi istihdam ettiğini bildirmiştir. Mükellef 1/12/2003 tarihinden itibaren işletmesinde çalıştırdığı işçi sayısını 75'e çıkarmıştır. Yeni işe alınan işçilerden 2004 Mart ayı ücretleri üzerinden kesilmesi gereken gelir vergisi tutarı 2.950.000.000 TL dır.
Bu durumda, mükellefin yeni işe aldığı 45 işçi dolayısıyla muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden mahsup edilmek suretiyle terkin edilecek tutar olarak, yeni işe alınan işçilerin ücretleri üzerinden hesaplanan vergi tutarı ile yeni işe alınan işçi sayısının asgari ücret üzerinden hesaplanan vergi ile çarpılması sonucu bulunan tutardan düşük olanı olacaktır. Asgari ücret üzerinden hesaplanan vergi ile işçi sayısının çarpımı sonucu bulunan tutar (53.932.500 x 45=) 2.426.962.500 TL hesaplanan vergiden (2.950.000.000 TL) daha düşük olduğu için mahsup edilmek suretiyle terkin edilecek tutar 2.426.962.500 TL olacaktır.
Teşvikten yararlanılmaya başlanmasından sonra işçi çıkarılması nedeniyle toplam işçi sayısında azalma meydana gelirse, terkin edilecek vergi tutarının tespitinde kalan işçi sayısı dikkate alınacaktır. İşten çıkarılan işçinin kanun kapsamında olmayan eski işçiler olması halinde, terkin edilecek vergi tutarının hesaplanmasında Kanun kapsamında olan işçilerden hangisinin dikkate alınmayacağına mükellef serbestçe karar verebilecektir.
7. Teşvikin Uygulanması
5084 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde düzenlenmiş olan gelir vergisi stopajı teşvikinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirleme konusunda Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir. Bu yetki çerçevesinde teşvikin uygulanmasına ilişkin açıklamalar aşağıda yer almaktadır.
Gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanacak olan mükellefler, ilgili döneme ilişkin verecekleri muhtasar beyannamelerinde, çalıştırdıkları tüm işçilere ait ücret matrahlarını beyan ederek bunlara ilişkin vergilerin tahakkuk ettirilmesini sağlayacaktır.
Gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanılabilmek için muhtasar beyanname ile birlikte bu Tebliğin ekinde yer alan bildirimin de verilmesi gerekmektedir. Bu bildirimde teşvikin uygulanması ile ilgili işyerleri ve istihdam edilen işçilere ilişkin bilgiler ve terkin konusu olacak vergi tutarı yer almaktadır. Bu bildirim internet ortamından alınacak çıktılar veya tebliğ ekindeki bildirimin fotokopi yoluyla çoğaltılması suretiyle kullanılabilecektir.
5084 sayılı Kanun gereğince gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlanacak olan mükellefler, Gelir Vergisi Stopajı Teşvikine İlişkin Bildirimde yer alan terkine konu olacak vergi tutarını verecekleri muhtasar beyannamenin Tablo-1 "Matrah ve Vergi Bildirimi" bölümünün 18 no'lu satırında (G.V.K 94/6-a'ya Göre Hesaplanacak Gelir Vergisine Mahsup Edilecek Tevkifat Tutarları) göstereceklerdir.
Bu çerçevede vergi dairesince alınan muhtasar beyannameler üzerinden gerekli tahakkuk işlemi yapılacaktır. 5084 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde terkine konu edilen tutar muhtasar beyanname üzerinde gösterilmiş olduğundan, vergi dairesince ayrıca bir terkin işlemi yapılmayacaktır. Bu uygulama yeni bir düzenleme yapılıncaya kadar devam edecektir.
Bildirim muhtasar beyannamenin verildiği vergi dairesine verilir. Bildirimin verildiği vergi dairesinin sınırları içerisinde yer almayan işyerlerindeki istihdam dolayısıyla teşvikten yararlanılmışsa, bildirimin bir örneği vergi dairesi tarafından gerekli kontrollerin yapılması açısından işyerinin bulunduğu ilgili vergi dairesine ayrıca gönderilir.
Ek istihdamın tespitinde esas alınacak olan bordrolar (1/10/2003 tarihinden önce Sosyal Sigortalar Kurumuna verilmiş en son dört aylık sigorta prim bordroları), Mart 2004 dönemine ilişkin muhtasar beyannamenin verileceği tarihe kadar bu beyannamenin verildiği vergi dairesine, birden fazla vergi dairesine muhtasar beyanname verilmesi halinde ise gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı olunan vergi dairesine verilecektir.
8. Diğer Hususlar
Teşvikten yararlanan mükelleflerin sonradan yapılan tespitlerde teşvikten yararlanma şartlarına haiz olmadıklarının belirlenmesi halinde tahakkuk ettirilerek terkin edilen verginin, Vergi Usul Kanunu ile Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde gerekli müeyyideler uygulanarak tahsil edileceği tabidir.
İşverenin gelir vergisi stopajı teşvikinden yararlandığı işçiler, ücretlerini vergisi kesilmiş olarak aldıklarından Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 121 inci maddesinde düzenlenmiş olan vergi indiriminden yararlanacaklardır.
Tebliğ olunur.
(1) 06/02/2004 tarih ve 25365 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.
21 Nisan 2004 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 25440
Karar Sayısı: 2004/7114
Ekli " Hazineye, Katma Bütçeli Kuruluşlara, Belediyelere veya İl Özel İdarelerine Ait Arazi veya Arsaların Gerçek veya Tüzel Kişilere Bedelsiz Devrine İlişkin Yönetmelik"in yürürlüğe konulması; Maliye Bakanlığının 17/2/2004 tarihli ve 4740 sayılı yazısı üzerine, 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun un 5 inci maddesine göre, Bakanlar Kurulu'nca 2/4/2004 tarihinde kararlaştırılmıştır.
Hazineye, Katma Bütçeli Kuruluşlara, Belediyelere veya İl Özel İdarelerine Ait Arazi veya Arsaların
Gerçek veya Tüzel Kişilere Bedelsiz Devrine İlişkin Yönetmelik
Amaç ve Kapsam
Madde 1 - Bu yönetmeliğin amacı , kalkınmada öncelikli yöreler kapsamındaki iller ile Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına gayri safi yurt içi hasıla tutarı 1500 ABD Doları veya daha az olan illerde istihdam yaratan yeni yatırımlara bedelsiz arazi veya arsa sağlanmasına ilişkin esas ve usulleri tespit etmektir.
Dayanak
Madde 2 - Bu yönetmelik, 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun un 5 inci maddesine istinaden hazırlanmıştır.
Taşınmazın devrinden bedelsiz olarak yararlanacak kişiler
Madde 3 - Kalkınmada öncelikli yöreler kapsamındaki iller ile Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına gayri safi yurt içi hasıla tutarı 1500 ABD Doları veya daha az olan illerde yatırım yapmak isteyen fiili ve sürekli olarak en az 10 kişilik istihdamı ön gören gerçek veya tüzel kişiler ; Hazineye, katma bütçeli kuruluşlara , belediyelere veya il özel idarelerine ait taşınmazların bedelsiz devrinden yararlanabilirler.
Organize Sanayi Bölgelerine Taşınmaz Devri
Madde 4 - Üzerlerine organize sanayi bölgesi kurulacak olan taşınmazların düzenlenecek bir protokol ( Ek-4) ile organize sanayi bölgesine ön tahsilleri yapılabilir. Tahsisi yapılan taşınmazların imar planları, parselasyon planları ve alt yapı uygulama projelerinin yapılmasında 12/4/2000 tarihli ve 4562 sayılı kanuna, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca belirlenecek esas, usul ve sürelere uyulması zorunludur.
Plan ve projeleri taahhüt edilen sürelerde tamamlanan söz konusu taşınmazlar, 5084 sayıl Kanundaki ve Bu Yönetmelikteki şartları taşıyan yatırımcılara bedelsiz olarak devredebilir. Ancak yatırımcı, devredilecek parselin imar ve alt yapı uygulama projelerine ilişkin tüm giderlerini devir işleminden önce karşılamak mecburiyetindedir. Bu şekilde bedelsiz devredilen taşınmazların her biri üzerine tapuda bu Yönetmeliğin 16 ıncı maddesinde belirtilen ve (Ek-7)'de yer alan şerh konulur.
Bedelsiz devre konu edilemeyen parseller kalmış ise, bu taşınmazlar 5084 sayılı Kanun ve Bu yönetmelikteki şartları taşımayan diğer yatırımcılara bedeli karşılığında verilmek üzere, satışın yapılacağı tarihteki 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine göre belirlenen harca esas değeri üzerinden organize sanayi bölgesine satılabilir.
Devredilecek arazi veya arsalar
Madde 5 - Yönetmeliğin 6 ıncı maddesindeki istisnalar dışında kalan arazi veya arsalar devre konu yapılabilirler. Devletin hüküm veya tasarrufu altında olup da tescili mümkün olan yerler tescilden sonra devre konu edilebilirler.
Yapılacak yatırımın organize sanayi veya endüstri bölgesinde yapılabilecek nitelikte bir yatırım olması ve talep edilen il yada ilçede organize sanayi veya endüstri bölgesi bulunması halinde, bu bölgelerde boş parsel olmaması durumunda devir talebi değerlendirilir.
Bedelsiz devre konu taşınmaz üzerinde kamuya ait bina ve müştemilatın bulunması durumunda bunlar devir tarihi itibariyle 29/07/1970 tarihli ve 1319 sayılı kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca bunlar için arsa payı hariç hesaplanan vergi değeri üzerinden devredilir.
Devredilemeyecek arazi veya arsalar
Madde 6 - Aşağıdaki yerler devredilemez.
a) Üzerinde kamuya ait bina ve müştemilatı bulunun yerler hariç, kullanıma uygun bina veya tesis bulunan arazi veya arsalar,
b) Kamu hizmetine tahsilli yerler,
c) İmar planlarında konut veya kamu hizmeti için ayrılmış olan yerler,
d) 6831 Sayılı Orman Kanunun kapsamında kalan yerler,
e) 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu uyarınca korunması gerekli kültür ve tabiat varlıkları ile bunlara ait koruma alanları dahilindeki yerlerden Kültür ve Turizm Bakanlığınca uygun görünmeyen yerler,
f) 2565 Sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanununa göre askeri yasak bölgeleri ile güvenlik bölgelerinde kalan taşınmazlar,
g) Teferruğ yoluyla edinilip de edinme tarihinden itibaren bir yıl geçmemiş olan taşınmazlar,
h) Kamulaştırma yoluyla edinilip de amacına uygun kullanılmadığı için boş kalan yerlerden 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 23 üncü maddesinde yazılı süresi dolmamış olan yerler,
i) Üzerinde irtifak hakkı kurulmuş ve hak süresi dolmamış bulunan yerler,
j) 7269 Sayılı Umumi Hayata(www.alomaliye.com)Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirler ile Yapılacak Yardımlara Dair Kanun gereğince, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı emrine verilmesi veya tahsis edilmesi gereken taşınmazlar,
k) 6831 Sayılı Orman Kanununun 2 inci maddesine göre orman sınırları dışına çıkarılan taşınmazlar,
l) 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu kapsamında kalan yerler,
m) 3621 Sayılı Kıyı Kanunu kapsamında kalan yerler,
n) 3083 Sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanununa göre, uygulayıcı kuruluş tasarrufuna geçen yerlerden uygulayıcı kuruluş tarafından tahsisi uygun görülmeyenler ile tarım dışına çıkarılması mümkün olmayan tarım arazileri,
o) Mülkiyeti ihtilaflı olan taşınmazlar,
p) 2872 Sayılı Çevre Kanunu uyarınca içme ve kullanma sularının kullanma alanları,
r) Özel Çevre koruma alanlarında kalan taşınmazlardan uygun görülmeyenler,
s) 2634 Sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında kalan taşınmazlardan uygun görülmeyenler,
t) Tabi olduğu diğer mevzuat hükümlerine göre devri mümkün olmayan veya uygun görülmeyen taşınmazlar,
u) Maliye Bakanlığınca, katma bütçeli kuruluşlarca, belediyelerce veya il özel idarelerince korunmasında kamu yararı görülen diğer yerler,
Yatırıma elverişli yerlerin yatırımcılara duyurulması
Madde 7 - Yatırım yapmaya uygun arazi veya arsalar, ilgili idarelerce tüm nitelikteki belirlenerek, taşınmazın bulunduğu yerdeki ticaret odası, sanayi odası ve ziraat odasına bildirilir. Bu taşınmazlar, valilikler ve ilgili idarelerce de mutat yollarla duyurulur.
Ayrıca yatırımcılar tarafından talep edilen yerlerde değerlendirmeye tabi tutulur.
İmar planlarının yaptırılması
Madde 8 - Devir konusu arazi veya arsalardan imar planı bulunmayan yerlerin planları, belediyeler veya valiliklerce öncelikle yapılır veya bu idarelerin denetiminde yatırımcı tarafından yaptırılır.
Yatırımlar varsa, bölge ve çevre düzeni planları ile nazım ve uygulama imar planlarına uygun olmak zorundadır.
Başvuru ve istenecek bilgi ve belgeler
Madde 9 - Yatırımcı; (Ek-1)'de yer alan form dilekçeyi doldurup, (Ek-2)'de yer alan bölgeler ile birlikte, taşınmazın bulunduğu yerdeki ilgili idareye başvurulur.
Komisyon
Madde 10 - Yatırımcıya verilecek arazi veya arsanın devri ile ilgili olarak; vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında, taşınmazın sahibi olan ilgili idarenin mahalli en büyük memuru( defterdar, özel idare müdürü, belediye başkanı, bölge müdürü veya il müdürü) ile taşınmazdan sorumlu birim amiri (milli emlak müdürü, emlak-istimlak müdür), bayındırlık ve iskan il müdürü, belediye ve mücavir alan sınırları içindeki taşınmazlar için ayrıca belediye imar müdürü ve yatırımın türüne göre ilgili bakanlığın il müdüründen oluşan bir komisyon kurulur. Komisyonun raportörlüğü, ilgili idarenin taşınmazdan sorumlu birim amirliğince yapılır. Komisyonda kararlar oy çokluğu ile alınır.
Komisyon; Bedelsiz arazi veya arsa devri için başvuranların taleplerini değerlendirir ve başvuranların öncelik sırası ile yatırım türü ve işçi sayısını dikkate alarak talep edilen arazi veya arsa miktarının uygunluğu belirler, yatırım türünün değiştirilmesi hususunda görüş bildirilir.
Yatırım türünün değiştirilmesinde , ilk yapılan tercihin etkilenmemesi açısından , bu yönetmeliğin 11 inci maddesinde başvurularda öncelik sırasına aynen uyulması zorunludur.
Başvurularda öncelik sırası
Madde 11 - Aynı taşınmazı talep eden yatırımcılar arasında değerlendirme aşağıdaki öncelik sırasına göre yapılır.
a) En fazla istihdam sağlayacak proje,
b) Yatırım tutarı en yüksek olan proje,
c) Kooperatifler,
d) Sermaye piyasası mevzuatına göre halka açık anonim ortaklık sayılan şirketler (halka açılma oranlarına göre sınıflandırmada önde gelen),
e) Diğerleri,
Bilgi ve Belgelerin Komisyona Gönderilmesi
Madde 12 - İlgili idarelerce, devre konu taşınmazlara 2886 sayılı Devlet ihale kanununa göre bedel takdiri yapılarak, gerekli bilgi ve belgelerle birlikte oluşturulacak dosyanın aslı komisyona gönderilir.
İstihdam koşulları
Madde 13 - İstihdamın fiili, sürekli ve üretime katkı sağlayıcı olması gerekir. Yatırımın faaliyete geçmesinden itibaren beş yıl süresince bu şekilde sağlanan istihdam on kişinin altına düşemez. İstihdam edilecek kişi sayısı fazla gösterilerek bedelsiz devredilen arazinin büyütülmüş veya daha fazla istihdam gösterilerek öncelik hakkının kazanılmış olması halinde istihdam edilecek kişi sayısında yıl içinde geçici olarak meydana gelebilecek %10 'a kadar (%10 dahil ) azaltmalar dikkate alınmaz.
Taahhütname alınması
Madde 14 - Arazi veya arsanın devrinden önce, bu Yönetmelik ekinde yer alan taahhütname (Ek-3) yatırımcı tarafından notere tasdik ettirilerek ilgili idareye verilir. Taahhütnamenin bir örneği dosyasında muhafaza edilir, bir örneği de dosyasında saklanmak üzere devir sırasında tapu sicil müdürlüğüne gönderilir.
Devir işlemleri
Madde 15 - İlgili idarelerce, devrin uygun görülmesi üzerine tapu sicil müdürlüklerinden bu yönetmeliğin 16 ıncı maddesinde yer alan şerhin konulması suretiyle, taşınmazın mülkiyetinin yatırımcı adına devir talep edilir ve tapu sicil müdürlüğünce resmi senet düzenlenmeksizin edinme sebebine "tahsis" yazılıp, tashihen tescil işlemi yapılarak gerekli şerh verilir.
Ancak, devre konu taşınmazın üzerinde kamuya ait bina veya müştemilatın bulunması durumunda bunların, devir tarihi itibariyle 29/07/1970 tarihli ve 1319 sayılı Kanunun 29 maddesinin birinci fıkrasının (b9 bendi uyarınca binalar için arsa payı hariç, hesaplanan vergi değeri tahsil edildikten sonra taşınmaz yatırımcı adına tescil edilerek devredilir.
Tapu kaydına konulacak şerh
Madde 16 - Bedelsiz devredilen taşınmaza ait tapu kütüğünün beyanlar hanesine devir işlemi sırasında (Ek-7 )'deki şerh konulur.
Teminat
Madde 17 - Devredilen taşınmaz , yatırımın faaliye geçmesinden önce 5084 sayılı kanunun 5 inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen 5 yıllık süre içerisinde aynı veya şahsi kredi karşılığında teminat olarak gösterilemez.
Devredilen yerlerin başkalarına devri
Madde 18 - Yatırımcı, yatırımın faaliyete geçmesinden önce taşınmazı başkasına devredemez.
Yatırımın faaliyete geçmesinden sonra ilgili idarenin izni ile taşınmaz yatırımcı tarafından başkasına devredilir. Ancak arazi veya arsanın mülkiyetini devralanlar, 5084 sayılı Kanun, bu yönetmelik ve taahhütnamedeki (Ek-3) tüm şartlara uyacakları hususunda noter tasdikli yeni taahhütnameyi (Ek-3) ilgili idareye vermek zorundadırlar.
Yatırımın başlaması ve tamamlanması
Madde 19 - Yapılacak yatırımın türüne göre söz konusu yatırımın yapılabilirlik süresine ilişkin yatırımcı tarafından hazırlanan ve yatırımla ilgili bilgileri içeren yatırım bilgi formunda (Ek-6) belirlenen süreler göz önünde bulundurularak devreden idarece öngörülen sürede yatırıma başlanılması ve faaliyete geçilmesi zorunludur.
Belirlenen süreler içerisinde tamamlanamayan yatırımlar için yatırımcının talep etmesi ve idarece uygun görülmesi halinde ek süre verilebilir.
Mücbir Sebepler
Madde 20 - 5084 Sayılı Kanun ve bu yönetmelikte öngörülen sürelerin hesabında yangın, deprem, su basması gibi mücbir sebepler nedeniyle geçen süreler dikkate alınmaz.
Yatırımın Denetlenmesi ve Şerhin Kaldırılması
Madde 21- Yapılan yatırım, devir tarihinden itibaren tapu kaydındaki şerh kaldırılıncaya kadar her yıl yatırımın devamı, faaliyetin durumu, istihdam koşulları, tercih edilme şartları, 5084 sayılı kanun, bu Yönetmelik ve taahhütname (Ek-3) hükümlerine uyulup uyulmadığı gibi hususlar yönünden yatırımcı tarafından istenirse, 1/6/1989 tarihli ( www. alomaliye.com) ve 3568 sayılı kanun hükümlerine göre yeminli mali müşavirliklere denetletilir ve denetim sonucu bir rapora bağlanır veya aynı hususlar ilgili idarelerin denetim elemanlarınca denetlenir. İlgili idareler gerekli gördüğü takdirde her zaman yaptırabilir.
Ayrıca, yatırımın aşamalarının izlenmesi amacıyla, 6 aylık dönemler itibariyle yatırımca tarafından hazırlanan yatırım takip formu (Ek-5) eksiksiz olarak doldurularak idareye verilir.
Yatırımcı; 5084 sayılı kanun, bu yönetmelik ve taahhütnamedeki (Ek-3) şartlara uygun olarak yatırımın faaliyete geçmesi tarihinden itibaren 5 yıl sonra tapu kayıtlarındaki şerhin kaldırılmasını devir yapan idareden isteyebilir. Denetim sonucunda, şartlara uygunluğunun anlaşılması halinde ilgili idarelerin izni ve istemi üzerine tapu kayıtlarındaki şerh kaldırılır.
Devredilen arazi veya arsa üzerindeki toplam yatırımın yarısından fazlasının tamamlandığının bayındırlık ve iskan il müdürlüğü ve yatırımla ilgili bulunan idarece düzenlenecek bir raporla belirlenmesi ve yatırımcının talep etmesi halinde, devredilen arazi veya arsanın , 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 13 üncü maddesi uyarınca oluşturulacak komisyonca, aynı kanunun 9 uncu maddesindeki esaslara göre takdir edilecek bedeli tahsil olunarak tapu kayıtlarındaki şerh terkin edilir.
Devredilen taşınmasın tahliyesi ve geri alınması
Madde 22 - Yatırımcının, iflas dahil, yatırıma devam etmediğinin, ilgili idarelerce ön görülen sürede yatırımı tamamlamadığının veya devredilen arazi veya arsalarla ilgili olarak yapılan denetimler ve düzenlenen raporlar sonucunda; 5084 sayılı kanun, bu yönetmelik ve taahhütnamedeki (Ek-3) öngörülen şartlara uymadığının belirlenmesi halinde, ilgili idarelerce tapu kaydının adlarına düzenletilmesi tapu sicil müdürlüğünden istenir. Tapu sicil müdürlüğünce bu istem doğrultusunda taşınmazın ilgili idare adına resen tescili yapılır. Bu düzeltme sırasında, taşınmazın üzerinde bulunan muhdesatın da ilgili idareye ait olduğu belirtilir. Ancak , devre konu taşınmaz üzerindeki kamuya ait bina ve müştemilatına ilişkin tahsil edilen bedel, devir tarihindeki mevcut durumunu koruması koşuluyla faizsiz olarak aynen iade edilir.
Yatırımcı, tahliye kararının bildirim tarihinden itibaren bedelsiz devredilen taşınmazı 30 gün içinde tahliye ederek boşaltmak zorundadır. Taşınmazın zemininin ilgili idareye devredilmesinin yanı sıra, tebligat tarihine kadar yapılmış bütünleyici parçaları ile birlikte muhdesatı da ilgili idarenin mülkiyetine geçer.
Masraflar
Madde 23 - Devir ve tapuya ilişkin diğer işlemlerle ilgili her türlü vergi, resim, harç, katma payı ve diğer masraflar yatırımcı tarafından karşılanır.
Yürürlülük
Madde 24 - Sayıştay'ın görüşü alınarak hazırlanan bu yönetmelik yayınlandığı tarihte yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 25 - Bu yönetmelik hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
(EK-1)
..............................................................................NE/NA
29.012004 tarihli ve 5084 sayılı Kanunun 5 inci maddesinden yararlanmak istiyorum. Şahsım, yatırım ve taşınmaz ile ilgili bilgiler aşağıda gösterilmiş olup, istenilen belgeler dilekçe ekinde sunulmuştur.
Gereğini arz ederim...../.....20.....
EK: ..... adet belge
Kişi veya Yetkili Temsilcinin
Adı Soyadı
Tüzel Kişilerin Unvanı
İmza/Kaşe
(EK-3)
YATIRIM TAAHHÜTNAMESİ
MADDE 1 - DEVROLACAK ARAZİ VEYA ARSANIN TAPU KAYDI
İLİ :
İLÇESİ :
KÖY/MAHALLESİ :
MEVKİ/YÖRESİ :
PAFTA/CİLT NO'SU :
ADA/SAYFA NO'SU :
PARSEL/SIRA NO'SU :
VASFI/CİNSİ/TÜRÜ :
YÜZÖLÇÜMÜ :
MADDE 2 - YATIRIMCININ ADI, SOYADI VEYA TİCARET UNVANI
MADDE 3 - ARAZİ VEYA ARSANIN DEVİR TARİHİ
MADDE 4 - YATIRIMIN KONUSU
MADDE 5 - YATIRIM TAKİP FORMU
Yer teslim tarihinden itibaren 6 aylık dönemler halinde yatırımcı tarafından düzenlenen yatırım takip formu idareye verilecektir.
MADDE 6 - YATIRIMA BAŞLAMA TARİHİ
MADDE 7 - YATIRIMIN FAALİYETE GEÇECEĞİ TARİH
MADDE 8 - İSTİHDAM EDİLECEK KİŞİ SAYISI
MADDE 9 - İSTİHDAM DARALTICI PLAN VE PROJE TADİLATI YAPMAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Yatırımcı, istihdamı daraltacak plan ve proje tadilatına gidemez.
MADDE 10 - İNŞAAT VE İŞLETMENİN KONTROLÜNE İZİN VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Yatırımcı, yatırımın başlangıcından itibaren, tapu kaydındaki şerh kaldırılıncaya kadar yatırımla ilgili olarak devreden idarenin ve diğer ilgili kamu kuruluşlarının her türlü takip ve denetimine gereken kolaylıkları göstermek ve istenen bilgi ve belgeleri vermek zorundadır.
MADDE 11 - MASRAFLARI KARŞILAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Yatırımcı; devir, ipotek konulması veya kaldırımsı ile tapuya ilişkin diğer işlemlerle ilgili her türlü vergi, resim, harç, katılma payı ve sair diğer masrafları karşılamak zorundadır.
MADDE 12 - MÜLKİYET SORUMLULUĞU VE HUSUMETİ KABUL YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Taşınmaz ile ilgili her türlü mülkiyet ve husumet iddialarına, mülkiyetin yatırımcıya devredilmesiyle yatırımcı muhatap ve taraf olur. Taşınmaz mülkiyetinin kaybedilmesi veya üçüncü kişiler tarafından iktisabı halinde, yatırımcı ilgili idareden hiçbir hak ve iddia talep edemez.
MADDE 13 - DEVİR KOŞUL VE ESASLARINA UYULMADIĞI TAKDİRDE, TAŞINMAZI MUHDESATIYLA BİRLİKTE İLGİLİ İDARE ADINA KAYDETTİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Yatırımcı; devirle ilgili kanun, yönetmelik ve bu taahhütname hükümlerine uymadığı takdirde , verilen taşınmaz, üzerindeki muhdesat ile birlikte geri alınarak başkaca bir hüküm ve karar aranmaksızın ilgili idare adına kaydedilir. Devre konu taşınmaz üzerindeki kamuya ait bina ve müştemilatına ilişkin tahsil edilen bedel,devir tarihindeki mevcut durumunu koruması koşuluyla faizsiz olarak aynen iade edilir.
MADDE 14 - ÇEVREYİ KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Yatırımcı, Çevre Kanunu ve bu kanunla ilgili diğer düzenlemelere uymak zorundadır.
MADDE 15 - HARFİYAT SIRASINDA BULUNACAK KÜLTÜR VARLIKLARINI MÜLKİ AMİRLİĞE BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Yatırımcı, inşaat sırasında bulunacak olan taşınır kültür varlıklarını mülki amirlere bildirmek zorundadır.
YUKARIDAKİ ESAS, KOŞUL, KURAL VE YÖNTEMLERE UYACAĞIMI VE YERİNE GETİRECEĞİMİ, YATIRIM BİLGİ FORMUNDAKİ BİLGİLERİN DOĞRULUĞUNU TAAHHÜT EDERİM.
....../....../20.....
TAŞINMAZI DEVRALACAK
YATIRIMCI
Kişi veya Yetkili Temsilcinin
Adı Soyadı
Tüzel Kişilerin Unvanı
İmza/Kaşe
(EK-4)
29.01.2004 TARİHLİ VE 5084 SAYILI KANUNA GÖRE ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ KURULMAK ÜZERE ORGANZE SANAYİ BÖLGESİNE ..............................CE/CA TAŞINMAZ DEVRİNE İLİŞKİN PROTOKOL
29.01.2004 tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında 5 inci maddenin uygulanmasına ilişkin olarak..............tarihli ve ...........sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Yönetmeliğin 4 üncü maddesine göre organize sanayi bölgesi kurulmak üzere ...................ne/na ait taşınmazların Organize Sanayi Bölgesine ön tahsis ve satışına ilişkin işlemlerin uygulanışı konusunda aşağıdaki protokol düzenlenmiştir.
Madde 1 - Bu protokolün uygulanmasında;
a) Taşınmaz: Tapu sicilinde ...................adına kayıtlı taşınmazı,
b) Kanun: 29.01.2004 tarihli ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu,
c) Yönetmelik; Hazineye, Katma Bütçeli Kuruluşlara, Belediyelere veya İl Özele İdarelerine Ait Araziyi veya Arsaların Gerçek veya Tüzele Kişilere Bedelsiz Devrine İlişkin Yönetmeliği,
ifade eder.
Madde 2 - Bu protokolün 10 uncu maddesinde belirtilen taşınmazların imar planı,parselasyon planı ve alt yapı uygulama projesi yapılmak üzere Organize Sanayi Bölgesine ön tahsisleri yapılmıştır.
Madde 3 - Planlar, organize sanayi bölgesince, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının belirlediği esas, usul ve sürelere göre yaptırılacaktır.
Madde 4 - Ön tahsisleri yapılan taşınmazlardan kesilecek düzenleme ortaklık payı, diğer parsellerin düzenleme ortaklık payı oranından yüksek olamaz.
Madde 5 - Ön tahsisli taşınmazlar parselasyon planında müstakil imar parseli olarak ilgili idare adına tescil edilir.
Madde 6 - Ön tahsisli taşınmazların parselasyon sonucu oluşan zeminin; yol, yeşil alan ve park gibi umumi hizmetlere ayrılacak olan yerler dışında değiştirilmemesi esastır.
Madde 7 - İmar ve parselasyon planları ile alt yapı uygulama projelerinin onaylanıp ön tahsisi yapılan taşınmazların tapularının ilgili idare adına kesinleşmesi tarihinden sonra bu parseller Yönetmelikte belirtilen şartları taşıyan yatırımcılara bedelsiz olarak devredilecektir. Devre konu edilemeyen parseller ise, diğer yatırımcılara bedeli karşılığında devredilmek üzere, Organize Sanayi Bölgesince satın alınabilecektir.
Madde 8 - Organize Sanayi Bölgesince........................................den/dan satın alınacak parseller bedeli, 492 sayılı borçlar kanununun 63 üncü maddesine göre hesaplanacak vergi değeri üzerinden devredilir.
Madde 9 - Ön tahsisli taşınmazlar üzerinde Organize Sanayi Bölgesi imar planı, parselasyon planı, alt yapı uygulama planı ve mülkiyet değişiklikleri gibi her türlü işlemden doğan vergi, resim, harç ve sair masraflar , ferah işlemlerinden önce taşınmazı iktisap eden kişilerce ödenecektir.
Madde 10- Taşınmazların Organize Sanayi Bölgesine satışı amacıyla 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine göre hesaplanan vergi değeri aşağıda gösterilmiştir.
Sıra No: |
Pafta/
Cilt No. |
Ada/
Sayfa No. |
Parsel/Sıra No. |
Yüzölçümü (M2) |
Arsal Bedeli (TL) |
1 |
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
3 |
|
|
|
|
|
4 |
|
|
|
|
|
5 |
|
|
|
|
|
6 |
|
|
|
|
|
7 |
|
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
9 |
|
|
|
|
|
10 |
|
|
|
|
|
11 |
|
|
|
|
|
10 (on) maddeden oluşan iş bu protokol ......./......./20.......tarihinde düzenlenip akdolunmuştur.
Organize Sanayi Bölgesi İlgili İdare Yetkilisi (Temsilcisi)
Yetkilisi(Temsilcisi) Adı, Soyadı ve Unvanı
Adı, Soyadı ve Unvanı
(EK-6)
YATIRIM BİLGİ FORMU
BÖLÜM 1
YATIRIMCI KURULUŞUN :
1- Adı ve Unvanı:
2- Haberleşme Adresi:
3- Telefon, Faks no ve e-posta adresi:
4- Sermayesi:
Ortaklar Hisse Oranı Kayıtlı Ödenmiş (%) Sermaye Sermaye
a- Yabancı Ortaklar
(Yabancı Sermayeli Firmalar için) -
-
b- Yerli Ortaklar
-
-
Toplam:
5. Bağlı bulunduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası:
6. Ortaklar hakkında bilgi (isim, adres, bağlı bulundukları vergi dairelerinin adı, vergi kimlik numaraları, yatırımcı özgeçmişi):
7. Firma ve ortaklar hakkında bilgi alınabilecek özel ve resmi kuruluşlar ve bankalar, adresler ve telefon numaraları:
8. Firmada projeden sorumlu şahısların isimleri , adresleri, telefon numaraları:
BÖLÜM II
YATIRIM İLE İLGİLİ BİLGİLER GENEL BİLGİLER
1.Yatırım yerinin tam adresi:
2. Yatırımın cinsi:
Komple yeni, tevsi, entegrasyon, tamamlama, yenileme, modernizasyon, darboğaz giderme, kalite düzeltme, ürün çeşitlendirme cinsinden hangisi olduğu belirlenir.
3. Yatırımın konusu:
4. Yatırıma başlama tarihi:
6 aylık dönemler itibariyle yatırımın tamamlanma aşamaları belirtilir.
5. İşletmeye geçiş tarihi:
6. Yatırımın bitiş tarihi:
7. Öngörülen istihdam ( kişi ):
8. Projenin kapasitesi:
Tek vardiyada tesiste üretilecek mal veya hizmet miktarları verilir.
PROJENİN TEKNİK YÖNLERİ
1. Üretilecek mallar veya hizmetler:
2. Projenin gerekçesi:
3. Projenin kısa anlatımı:
4. Üretim teknolojisi:
5. Üretim akış şeması:
Üretim aşamalarını, girdi ve çıktı miktarlarını gösteren birleştirilmiş üretim akış şemaları çizilir.
6. Çevreye etkisi: Yatırımın yaratabileceği çevre kirliliği sorunlarının olup olmadığı belirtilir.
TOPLAM SABİT YATIRIM TUTARI
Aşağıdaki açıklamalar doğrultusunda sabit yatırım kalemleri ayrı ayrı belirtilerek, Toplam Yatırım ve Yıllara Göre Dağılımı Tablosu düzenlenir. Yatırımın özelliği dolayısıyla harcama gerektirmeyen kalemler dikkate alınmaz.
1. Etüd ve Proje Giderleri: Yatırıma ait proje ve etüd çalışmalarıyla ilgili ekonomik ve teknik araştırma masrafları ile Yatırım Dönemi İşletmeye Alma sırasında ihtiyaç duyulacak kontrolörlük, müşavirlik, eğitim vb. konularda yapılacak harcamalar bu kalemde dikkate alınır.
2. Arazi Düzenlenmesi ve Hazırlık Yapıları: Gerekli kazı ve dolgu çalışmaları, istinad duvarları , şantiye tesisleri, servis yolları, kanalizasyon, arazinin çevrilmesi ve bahçe tanzimi, ulaştırma için gerekli iç yollar, bağlantı yolları vb. işler dahil olmak üzere öngörülen harcamalar, her bir kalem için birim değerlerde belirtilerek (m/TL, m²/TL vb.) verilir.
3. Bina İnşaat Giderleri: Yapılacak ana/mal üretim binası, yardımcı işletmeler ilişkin binalar, idari binalar, depolar dahil olmak üzere, her bir harcama kalemi için (m²) ve birim değerler de belirtilmek üzere, inşaat giderleri uygun hesaplama yöntemleri uygulanarak hesaplanır.
4. Mal veya Hizmet Üretimine Yönelik Ana Makine ve Teçhizat Giderleri:
5. Yardımcı İşletmeler Makine ve Teçhizat Giderleri: Su, elektrik, yakıt, buhar, arıtma tesisi vb. servisler için gerekli makine ekipman giderleri ortaya konacaktır.
6. Mefruşat Giderleri: Turizm yatırımları için gerekli olan mefruşat harcamaları belirtilecektir.
7. Montaj Giderleri: Ana fabrika, yardımcı işletme tesislerinin montajları ile ilgili tüm masraflar verilir. (Ortalama bir değer olarak toplam makine-teçhizat bedelinin % 6'sı kadar bir meblağ alınabilir.)
8. Taşıt Araçları: Tesis için gerekli taşıt araçlarına ilişkin öngörülen harcamalar, cins, miktar ve birim fiyatlar da belirtilerek bu gider kaleminde gösterilir.
9. İşletmeye Alma Giderleri: Deneme üretimine başlangıçtan itibaren kesin işletmeye geçişe kadar yapılması zorunlu olan harcamalar dikkate alınır.
10. Genel Giderler: Haberleşme, aydınlatma, ilan vs. masraflar ile emlak ve taşıt alım vergileri , yatırım dönemi personel, personel eğitimi ve yöntem giderleri, idari ve sosyal binaların tefrişi ve çeşitli demirbaşlarla ilgili giderler verilir.
11. Diğer Giderler: Başta yatırım dönemi finansman olmak üzere, çeşitli fon, vergi vb. masraflar bu harcama kaleminde gösterilir.
(EK-7)
BEDELSİZ DEVREDİLEN TAŞINMAZA AİT TAPU KÜTÜĞÜNÜN BEYANLAR HANESİNE DEVİR İŞLEMİ SIRASINDA KONULACAK ŞERH
"Bu taşınmaz , 29 Ocak 2004 tarihli ve 5084 sayılı kanunun 5 inci maddesine göre, ...................................ce/ca (taşınmazı devreden idarenin adı yazılacaktır.) bedelsiz olarak devredilmiştir. Taşınmaz üzerindeki kamuya ait bina ve müştemilatın harca esas bedeli tahsil edilmiştir. ( Bina ve Müştemilatı varsa bu cümle eklenecektir.) Taşınmazı devir alan gerçek veya tüzel kişiler, söz konusu kanun ve kanunun uygulanması ile ilgili çıkarılmış yönetmelik ile taahhütnamede belirtilen devir amaç ve koşullarına uymak zorundadır. Bu şerh kaldırılmadığı sürece taşınmaz hiçbir şekilde başkalarına devredilemez, haczedilemez, ipotek edilemez, iflas ve konkordato ile diğer aynı ve şahsi haklara da konu edilemez. Bu zorunluluklara uyulmadığının tespit edilmesinden sonra ilgili idarece talep edilmesi halinde, herhangi bir yargı kararı atanmaksızın taşınmaz, üzerindeki muhdesatı ile birlikte yeniden devreden idare adına tescil edilir. Devre konu taşınmaz üzerindeki kamuya ait bina ve müştemilatına ilişkin tahsil edilen bedel, bina ve müştemilatın devir tarihindeki mevcut durumunu koruması koşuluyla faizsiz olarak aynen iade edilir.
09 Haziran 2004 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 25487
Enerji Desteğinin Uygulanmasına İlişkin Tebliğ
(Tebliğ No: 2004/1)
Amaç
Madde 1- Bu Tebliğin amacı, 29/01/2004 tarih ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 6 ncı maddesinde yer alan Enerji Desteğinin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.
Tanımlar ve Kısaltmalar
Madde 2- Bu Tebliğde geçen;
Müsteşarlık |
: Hazine Müsteşarlığını, |
Kanun |
: 29/01/2004 tarih ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunu, |
Komisyon |
: Enerji Desteği uygulamasını yürütmek üzere kurulan Enerji Desteği Komisyonunu, |
OSB |
: Organize Sanayi Bölgelerini, |
Yeni işe başlama |
: 1/10/2003 tarihinden sonra faaliyete geçmeyi, |
TTSG |
: Türkiye Ticaret Sicili Gazetesini, |
ifade eder. |
|
Kapsam
Madde 3- Bu Tebliğ, Kanunun 2 nci maddesi gereği, Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına GSYİH tutarı 1500 ABD $ veya daha az olan illerdeki enerji desteği uygulamasını kapsamaktadır. Ek-1'de yer alan liste kapsamı illerin fert başına GSYİH tutarları değişse dahi kapsamda bir değişiklik yapılamaz.
Kanunun 6 ncı maddesi çerçevesinde enerji desteği uygulamasından yararlanabilmek için;
a) İşletmelerin imalat sanayi, madencilik, hayvancılık (su ürünleri yetiştiriciliği ve tavukçuluk dahil), seracılık, soğuk hava deposu, turizm-konaklama tesisi, eğitim ve sağlık alanlarında faaliyet göstermeleri ve Ek-2 de yer alan asgari kapasitelerde olmaları,
b) Yeni işe başlayan işletmelerin, faaliyete geçmelerinden sonra, fiilen ve sürekli olarak asgari 10 işçi çalıştırmaları,
c) 1/10/2003 tarihinden önce yukarıdaki sektörlerde faaliyete geçmiş olan işletmelerin, 1/10/2003 tarihinden önce ilgili idareye bildirmiş oldukları işçi sayılarını fiilen ve sürekli olarak en az %20 oranında artırmaları, mevcut işçi sayısına %20 ilave yapıldığında toplam istihdamın 10'un altında kalması halinde ise istihdam sayısının 10'a tamamlanması,
gerekmektedir.
İlave istihdamın tesbitinde, 1/10/2003 tarihinden önce en son verilen, sigorta prim bordrosunda beyan edilen işçi sayısı dikkate alınır. Söz konusu bordro 2003 yılına ilişkin "ikinci dönem" bordrosudur.
Uygulama Esasları
Madde 4- Kanun kapsamında enerji desteği uygulamalarının yürütülebilmesini teminen Vali veya Vali tarafından tayin edilen Vali yardımcılarından birisinin başkanlığında il düzeyinde bir "Enerji Desteği Komisyonu" kurulur. Kurulacak komisyona, Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü, Maliye Bakanlığı (Vergi Dairesi), Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (SSK İl Müdürlüğü), Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş veya Elektrik Dağıtım Şirketlerinden ve varsa OSB'nden birer temsilci katılır.
Komisyonun sağlıklı olarak çalışabilmesini teminen, Komisyonda görev verilen kurum ve kuruluşların hangi düzeyde temsil edileceği Valilik tarafından belirlenir. Komisyonun sekreterya hizmetleri Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünce yürütülür.
Komisyon ayda asgari bir kez toplanır. Komisyonca, ilde bulunan işletmelere ait ilk kez uygulanacak enerji desteği talepleri ile destekten yararlanılmaya başlanıldıktan sonraki müracaatlara ilişkin talepler değerlendirilir. Komisyon, işletmelerin enerji desteğine yönelik müracaatlarında yer alan beyanlar ile Kanun kapsamında yer alan diğer teşvik tedbirlerine yönelik beyanların uyumlu olup olmadığını da gözetir. Komisyonda bulunan Kurum temsilcileri kendi görev alanlarına giren bilgilerin doğruluğundan sorumludur.
Tebliğ kapsamında enerji desteğinden yararlanacak tesisler ile, bu tesislerin destekten hangi oranda yararlanacakları Komisyonca tespit edilir. Enerji desteği uygulamasının başlamasından sonra işletmelerin, her ay destek kapsamında olan tesisteki elektrik kullanımını ve bedelini gösteren fatura aslı ile Sosyal Sigortalar Kurumu onaylı işçi bordrosu Komisyona iletilir. Komisyon, işletmelerin taleplerini değerlendirmenin yanı sıra, enerji indiriminden yararlanan işletmelerin her ay bordro değişimlerini de kontrol eder. Komisyon gerekli görülen hallerde işletmelerde yerinde inceleme yapmaya yetkilidir.
Komisyon, enerji desteğinin uygulanabilmesini teminen her ay, firma ünvanı, T.C Ziraat Bankası Şube ve Hesap No'su ile enerji desteği miktarını Müsteşarlığın istediği formatta bildirir.
Madde 5- Enerji desteği ile ilgili müracaatlar 6 ncı maddede belirtilen bilgi ve belgeler ile Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğüne yapılır. Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünce tebliğ çerçevesinde varsa talep edilen bilgi ve belgelere yönelik eksikler, destekten yararlanacak işletmecilere tamamlattırılır ve müracaatların değerlendirilmesi için komisyona sunulur.
Komisyonca Kanun ve Tebliğe uygun bulunan tesislere ilişkin bilgiler Müsteşarlığın belirleyeceği formatta listelenir ve Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü nezdinde saklanır. Ayrıca, firma bazında ödenecek miktarı gösterir listeler, ilgililere aktarım yapılabilmesini teminen Müsteşarlığa gönderilir.
Bu amaçla Bütçe'den ayrılan kaynaktan, Müsteşarlıkça Merkez Bankası aracılığı ile işletmelerin T.C. Ziraat Bankasındaki banka hesaplarına aktarım yapılır.
Müracaatta Aranacak Bilgi ve Belgeler
Madde 6- Enerji desteğinden yararlanılabilinmesi için, destekten yararlanılması istenilen her bir tesis için ayrı ayrı olmak üzere aşağıdaki bilgi ve belgeler ile Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğüne müracaat edilir.
a) Ek 3'teki örneğe uygun olarak hazırlanmış Bilgi Formu,
b) Yeni kurulan işletmeler için şirket kuruluşuna yönelik TTSG, faaliyette olanlar için şirket kuruluşu ve en son TTSG,
c) Ek 4'deki örneğe uygun olarak hazırlanmış taahhütname,
d) Mevcut işletmeler için 2003 yılına ait II. dönem bordrosu,
e) İmalat Sanayindeki tesislere yönelik kapasite raporu
f) Turizm-konaklama tesislerinde Kültür ve Turizm Bakanlığınca düzenlenen Turizm İşletme Belgesi, eğitim alanında faaliyet gösteren tesislerde Milli Eğitim Bakanlığı Çalışma İzni, sağlık alanında faaliyet gösteren tesislerde Sağlık Bakanlığı Çalışma İzni
g) Elektrik Abone No ve destekten yararlanılacak döneme ait elektrik enerjisi tüketimi değerleri,
h) Aktarım yapılacak T.C. Ziraat Bankası Şube adı ve Hesap No'su.
Enerji Desteği Miktarı
Madde 7- Tebliğin 3 üncü maddesi çerçevesinde enerji desteğinden yararlanma hakkı bulunan işletmelerden;
a) yeni kurulmuş olanlar için; istihdam sayısı 10 olan işletmelerin destek oranı % 20 olacaktır. 10'un üzerine yapılan her ilave istihdama, 0,5 puan enerji desteği ilave edilir.
b) Faaliyette olan işletmelerden mevcut işçi sayısını % 20 oranında artıranların (% 20 ilave yapıldığında toplam istihdam 10'un altında kalıyor ise istihdam sayısının 10'a tamamlanması gerekmektedir) destek oranı % 20 olacaktır. Belirlenen asgari rakamın üzerine yapılan her ilave istihdama, 0,5 puan enerji desteği ilave edilir.
5084 sayılı Kanun çerçevesinde enerji desteğinin azami oranı elektrik enerjisi giderlerinin % 40'dır. Bu oran Organize Sanayi veya Endüstri Bölgelerinde kurulu bulunan işletmeler için % 50 olarak uygulanır.
Yararlanılacak enerji desteği miktarı, OSB'nde veya Endüstri Bölgelerinde kurulu bulunan işletmeler için elektrik enerjisi giderlerinin % 50'sini, diğer alanlarda kurulu işletmeler için %40'ını geçemez.
Müeyyide
Madde 8- Komisyona yanlış ya da yanıltıcı bilgi ve belge sunulması veya belgelerde tahrifat yapılması halinde, yararlanılan enerji desteği 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde tahsil olunur.
Kanunun 6 ncı maddesinde yer alan "Fiilen ve sürekli olarak çalıştırılan işçi sayısının tespitinde, bir takvim yılının en az ¾'ünde çalıştırılmış işçi sayısı esas alınır." hükmü gereği, işletmelerin yıl sonu itibarıyla fiilen ve sürekli olarak çalıştırdıkları işçilerin, Kanunda öngörülen miktarların altında gerçekleşmesi halinde de verilen destek 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde geri alınır.
Genel Hükümler
Madde 9- Enerji desteğinden yararlanan işletmelerin Kanunun yürürlük süresi içinde istihdam sayısını artırmaları halinde, ulaşılan toplam ilave istihdam sayısı, Komisyona bildirilen döneme ait elektrik bedeline yansıtılır.
Kanun kapsamında aynı firmaya ait birden fazla tesisin bulunması halinde her bir tesis için ayrı ayrı müracaatta bulunulması gerekmektedir. Aynı adreste, aynı firmaya ait farklı işkollarında tesis bulunması halinde sadece 3 üncü maddede belirtilen yatırım konularına ilişkin tesisler dikkate alınır.
Aynı kaynaktan enerji kullanan tesislerin bir kısmının Kanun kapsamında olmaması durumunda, enerji desteğinden faydalanılması öngörülen tesis veya tesislerin elektrik enerjisi tüketimi yönünden diğerlerinden ayrılması ve müstakil sayaç kullanılması zorunludur.
Kanun kapsamında yer alan illerde;
a) Mevcut veya faaliyette bulunan işletmelerin devredilmesi, birleştirilmesi, bölünmesi veya nevi değiştirmesi,
b) Mevcut işletmenin kapatılarak değişik ad veya ünvan veya iş birimi olarak tekrar açılması,
c) Yönetim ve kontrolü elinde bulunduracak şekilde doğrudan veya dolaylı ortaklık ilişkisi bulunan şirketler arasında istihdamın kaydırılması,
d) Şahıs işletmelerinde işletme sahipliğinin değiştirilmesi,
gibi ek bir kapasite ya da istihdam artışına neden olmayan işlemlerin gerçekleştirilmesi halinde enerji desteğinden yararlanılamaz.
Kanun kapsamında olan illerde, enerji desteği uygulaması dağıtım şirketlerinin uyguladığı tarife üzeriden yapılır. Elektrik üretimi ve dağıtımının OSB'nce yapıldığı alanlarda ise OSB'nin işletmelere uyguladığı tarife üzerinden yürütülür.
Madde 10- Uygulamalarda ortaya çıkacak tereddüt ve ihtilaflarda Hazine Müsteşarlığının görüşleri doğrultusunda işlem yapılır.
Yürürlük
Madde 11- Bu Tebliğ 1/3/2004 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 12- Bu Tebliğ hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan yürütür.
|